|
ABDEST
Abdest, belli organları usulüne uygun olarak yıkamak ve meshetmek suretiyle yapılan bir temizliktir.
Abdest her şeyden önce her türlü pislik ve kirlilikten kurtulmak, yani maddî
ve manevî bütün pislik ve mikroplardan uzak kalmak için İslam’ın
emrettiği önemli bir ibadettir. Mikrobun en kolay ürediği yer ağızdır.
Ağızdan başlayarak el, yüz ve ayakların günde beş defa temizlenmesi
İslam’ın temizliğe verdiği önemi gösterir. Böylelikle İslam yüzyıllar
önce temizliğin üzerinde durup insanoğlunu maddî-manevî her türlü pislik
ve mikroptan korumayı hedeflemiştir. Bunun yanında abdest alan bir insan,
kendini manen temiz ve rahat hisseder ve bu güzel his ve temiz duyguyla
Allah’a ibadete durur. Bu da ruhun temizliğini sağlamaktadır. İnsanın
yaratılış gayesi olan Allah’a kulluk böyle bir temizleme ameliyesi ile
başlayınca insanoğluna vereceği zevk ve rahatlığın değeri sonsuzdur.
İnsan abdestle bedenen ve manen temizlendikten sonra Allah’ın huzuruna
çıkar. Böyle bir temizlenme ile günlük bütün yorgunlukları ve yükleri
geride bırakır.
Abdest almakla, dünyevî ve uhrevî bir çok
fazilet ve güzellikler elde edilir. Hz. Peygamber (s.a.s.) abdestle
ilgili olarak şöyle buyururlar;
“Bir müslüman abdest alıp yüzünü
yıkadığında, yüzündeki azaların işlediği bütün günahları; el ve
ayaklarını yıkadığında el ve ayaklarıyla işlediği bütün hata ve günaları, su damlalarıyla beraber akıp gider ve
kendiside tertemiz olur. Hatta kirpik ve tırnak diplerindeki günahlarından
eser kalmaz. Adap ve erkanına uymak suretiyle abest alıp kıbleye dönerek: “Eşhedü
en la ilahe illallahü vahdehu
la şerike leh ve eşhedü enne
Muhammeden abdühü ve Rasülühü” diyen bu kul için cennet kapıları
açılmıştır; o, cennet kapılarının dilediğiden
içeri girer. “(Müslim Tahare, 32, 33; Tirmi Tahare, 2).
Abdestsiz Olarak Yapılması Yasak Olan Hususlar:
1- Namaz kılmak.
2- Kur’an-ı Kerim’e el sürmek.
3- Tilavet secdesi yapmak.
4- Cenaze namazı kılmak.
5- Kabe’yi tavaf etmek.
Abdestin
Farzları
1 -
Yüzü Yıkamak
Yüzün
bir defa yıkanması farzdır. Yüzün sınırları, saçın bittiği yerden sakal
veya çene altına, kulakların köklerine kadar olan bölümdür. Gözlerin
içine suyun ulaştırılması gerekmez. Ancak abdest alırken gözler sıkılmaz,
tamamen açık bırakılmaz. Normal bir şekilde yüz yıkanır. Dudaklar
yumulduğu zaman, dışarda kalan kısımlar yüzün
sınırlarıdır. Sakal, bıyık ve kaşın altına suyu ulaştırmak gereklidir.
2-
Kolları Yıkamak
Parmak
uçlarından kol dirseklerine kadar -dirsekler de dahil-
olan kısmı bir defa yıkamak farzdır. Eğer iğne ucu kadar kuru bir yer
kalırsa veya tırnağının altına suyu geçirmeyecek (hamur, boya, çamur vb.)
bir madde bulunursa, abdest alınmış sayılmaz. Ancak boyacıların
tırnaklarındaki boyalardan kaçınmanın mümkün olmamasından dolayı bunlar
abdeste zarar vermez. Tırnaklar parmak uçlarından dışarı taşacak kadar
uzamış olursa o fazlalığı da yıkamak gerekir. Bir kimse abdest aldıktan
sonra bu uzamış tırnağı keserse abdestini yenilemesi gerekmez. Parmakta
yüzük var ve bu geniş ise abdest alırken bunu oynatmak sünnet, eğer yüzük
dar ve altına su geçirmeyecek kadar parmağa oturmuşsa onu oynatmak
farzdır.
3-
Başı Meshetmek
Mesh,
sözlükte eli bir şeyin üzerinden geçirmek demektir. İbadet hukukunda ise
suyun bir vücut organına isabet etmesidir. Başın meshedilmesindeki
farz oranı alın miktarıdır. Bu miktar ise başın dörtte biridir. Meshederken üç veya daha fazla parmağı kullanmak
gerekir. İki parmakla yapılan mesh caiz değildir. Başa giyilen sarık veya
takke üzerine meshetmek geçerli değildir.
Kadınlar da baş örtüleri üzerine meshedemezler.
4-
Ayakları Yıkamak
Sağlam
ve çıplak ayakları topuklarıyla birlikte bir defa yıkamak farzdır. Yaralı
veya mestle örtülü ayakları yıkamaya gerek olmayıp sadece meshetmek yeterlidir. Maide
Süresi 6. ayette geçen topuk topuk= ka’b, ayağın iki tarafından inak kemiğine bitişik
kemiktir. Rasulullah (s.a.s.): “Vay ateşten o
topukların haline… ” (Buhari, İlim 30; Vudü’, 27,29; Müslim, Tahare,
25-28,30; Ebû Davud, Tahare, 46)
buyurduğu ve ayakların tamamen yıkanmasını emrettiği bilinmektedir. Bir
kimsenin ayağında yarık varsa ve o yarığa su sızdırmayan bir ilaç
sürülmüşse, o kimse ayağını yıkadığı zaman, su yarığın altına geçmezse bu
durumda su, ayağa zarar verecekse abdest yerine getirilmiş sayılır ve bu
caizdir. Ancak su zarar vermiyorsa abdest tam olarak alınmış sayılmaz.
Dolayısıyla zarar vermediği takdirde yarıklara su ulaşacak şekilde
yıkamak gereklidir.
ABDESTİN
SÜNNETLERİ
1-
Abdeste başlarken “Euzu ve Besmele” çekmek.
2- Abdeste niyet etmek.
3- Önce bileklere kadar elleri yıkamak.
4- Misvak kullanmak veya dişleri parmakla ovalamak.
5- Ağıza ve burna üçer defa su vermek. (mazmaza ve istinşak)
6- Kulakları, boynu mesh etmek.
7- Başın tamamını mesh etmek.
8 - Yıkanması gereken uzuvları üçer defa yıkamak.
9- Abdeste organları ara vermeden yıkayarak devam etmek.
10- Sırayı bozmamak.
11- Abdest almaya sağ taraftan başlamak
ABDESTİN
EDEBLERİ
1-
Abdest alırken başkasından yardım istememek.
2- Abdest alırken suyun sıçramaması için dikkatli davranmak.
3- Kıbleye doğru yönelmek.
4- Gereksiz yere konuşmamak.
5- Niyet ederken dil ile niyet etmek.
6- Her uzvu iyice ovmak.
7- Abdest dualarını okumak.
8- Kullanılmış su ile abdest almamaya dikkat etmek.
9- Her uzvu yıkarken niyeti korumakla birlikte “Bismillah” demek.
10- Kulağı meshederken serçe parmaklarının
uçlarıyla kulak deliklerini meshetmek.
11- Burna ve ağıza suyu alırken sağ eli
kullanmak.
12- Sol el ile sümkürmek.
13- Özür sahibi olmayan kimsenin namaz vaktinden önce abdest alması.
14- Abdest bittikten sonra kıbleye karşı ayakta kelime-i şehadet getirmek ve dua yapmak, biraz su içmek.
15- Durgun ve akarak yer değiştiren sular ile birikinti halindeki sulara
ve Kıble’ye karşı abdest bozulmaz.
ABDESTİ
BOZAN DURUMLAR
1-
İdrar veya dışkı yollarından yani ön ve arkadan herhangi bir şeyin
çıkması. (İdrar, dışkı, yel, vedi, mezi, meni, kurt vb.)
2- Aklın idrak gücünü gideren hususlar; uyumak, bayılmak, delirmek,
sarhoş olmak vs.dir. Ancak oturduğu yerde kıpırdamadan uyuyan kimsenin
abdesti bozulmaz.
3- Vücudun herhangi bir yerinden kan, irin veya sarı su çıkması ve
etrafına yayılması. Ağızdan akan kana bakılır, şayet bu kan tükrük kadar veya tükrükten
fazla ise abdesti bozulur.
4- Ağız dolusu kusmak.
5- Cinsi münasebette bulunmak.
6- Tam olarak cinsi ilişki olmasa bile kadın ve erkeğin çıplak ve ince
bir elbise ile vucutlarının veya tenasül
uzuvlarının birbirine değmesi.
7- Teyemmüm yapan kimsenin su bulması.
8- Namazda sesli gülmek.
ABDESTİ
BOZMAYAN DURUMLAR
1-
Kişinin ön veya arka yollarından başka vücudunun herhangi bir yerinden
kan çıkıp, bir damla halinde kalması.
2- Kabuk bağlamış bir yaranın kan çıkmadan kabuğunun düşmesi.
3- Yaradan, burundan yahut kulaktan bir vücud
kurdunun düşmesi.
4- Tenasül uzvuna (cinsi organına) el sürmek.
5- Kadın vücudunun herhangi bir yerine dokunmak.
6- Ağız dolusu olmayan kusuntu.
7- Ağızdan çıkan balgam.
8- Oturduğu yerde veya namazda uyumak.
9- Ağlamak.
|
